Inkscape 1.4.4

Inkscape to darmowy, otwartoźródłowy edytor grafiki wektorowej. Jego natywnym formatem jest SVG — otwarty standard W3C, a nie zamknięty format jednego producenta. To ważniejsze, niż się wydaje: plik zapisany w Inkscape otworzy każda przeglądarka internetowa, większość programów graficznych i sporo oprogramowania sterującego maszynami. Inkscape jest w całości bezpłatny, także do zastosowań komercyjnych, i nie ma wersji „pro” ukrytej za abonamentem.

Od razu rozgraniczmy pojęcia, bo to źródło większości nieporozumień. Grafika wektorowa to opis rysunku za pomocą krzywych i figur — skaluje się bez utraty jakości, od wizytówki po baner na halę. Grafika rastrowa to siatka pikseli — zdjęcia, skany, screeny. Jeśli potrzebujesz retuszu fotografii, Inkscape nie jest właściwym narzędziem; tym zajmuje się GIMP. Jeśli chcesz malować ilustracje piórkiem na tablecie, sięgnij po Kritę. A jeśli zależy Ci tylko na szybkim przejrzeniu i przeskalowaniu obrazków, zrobi to IrfanView. Inkscape robi co innego: logo, ikony, krzywe, pliki do cięcia i do druku.

Do czego Inkscape nadaje się naprawdę dobrze

Logo i identyfikacja wizualna

To najczęstszy scenariusz. Rysujesz znak z krzywych Béziera, zamieniasz tekst na krzywe (żeby u klienta nie rozjechały się czcionki), eksportujesz do SVG, PDF, EPS i PNG w dowolnej rozdzielczości. Operacje logiczne na ścieżkach — suma, różnica, część wspólna — pozwalają budować precyzyjne kształty z prostych figur. Narzędzie wektoryzacji zamienia bitmapę w ścieżki, co ratuje sytuację, gdy klient przysyła logo jako JPG z 2009 roku.

Pliki do plotera tnącego i do cięcia laserem

Ploter tnący i laser potrzebują konturu, a nie wypełnienia — i właśnie to Inkscape rysuje natywnie. SVG, DXF i PDF to formaty, które przyjmuje większość oprogramowania sterującego. Praktyczne atuty: dokładne ustawianie wymiarów w milimetrach, siatki i prowadnice, kontrola grubości konturu oraz funkcja Ścieżka → Odsunięcie do robienia naddatków. Ekosystem rozszerzeń jest tu żywy — na przykład nad wtyczką InkStitch do haftu maszynowego pracują osoby obecne na oficjalnych spotkaniach projektu, co odnotowano w aktualnościach Inkscape.

Materiały na stronę internetową

Ikony i ilustracje SVG z Inkscape wstawia się wprost w kod strony — ważą niewiele i są ostre na każdym ekranie. Wbudowany edytor XML pozwala dłubać w strukturze pliku ręcznie, co docenią osoby, które SVG potem animują albo stylują CSS-em.

Rysunek techniczny i infografika

Od wydania 1.4 dostępne są modularne siatki aksonometryczne, przebudowane okno próbek kolorów z wyszukiwarką, scalone okno właściwości obiektu, galeria filtrów z podglądem i galeria rozszerzeń. Dochodzi do tego konfigurowalny wygląd uchwytów na płótnie i nowy zestaw ikon „Dash”.

Druk i CMYK — tu trzeba uczciwości

To najważniejszy akapit tego tekstu, bo właśnie na tym najczęściej przejeżdżają się polscy użytkownicy. Przestrzenią roboczą formatu SVG jest sRGB i oficjalna strona zarządzania barwą Inkscape mówi wprost, że nie da się tego zmienić bez złamania zgodności z SVG. Kolory CMYK i zaimportowane bitmapy są na ekranie przeliczane do sRGB. SVG potrafi przechować wartości CMYK obok sRGB, co poprawia wierność druku, ale — jak zastrzega ta sama strona — gradienty i tak nie będą się zachowywać jak w prawdziwej przestrzeni CMYK.

Co faktycznie potrafi obecna wersja: od 1.4 dokument z zarządzaniem barwą CMYK można wyeksportować do JPEG i TIFF (render powstaje w sRGB i jest konwertowany do profilu docelowego), a eksport do PDF korzysta z wybranego przez użytkownika profilu deviceCMYK. Efekty filtrów, na przykład rozmycie, nie dają się zapisać w PDF jako wektory, więc są rasteryzowane. Wydanie 1.4 dołożyło też ograniczoną obsługę palet CMYK w próbkach, palety CIELAB i lepszą konwersję CMYK na RGB nawet bez profilu ICC, a eksportowany PDF może zawierać odnośniki wewnętrzne.

Czego nadal nie ma: kolorów dodatkowych (spotowych) — według oficjalnej dokumentacji to dopiero plan na przyszłość. Nie ma też kontroli preflight ani narzędzi składu znanych z programów DTP. Projektowa strona dokumentacji sama radzi, by efekt końcowy sprawdzić w innym programie, a archiwalna strona wiki o eksporcie CMYK wprost odsyła do Scribusa jako narzędzia do eksportu CMYK albo do konwersji gotowego PDF-a Ghostscriptem.

Praktyczny wniosek dla polskiego czytelnika: duża część rodzimych drukarni i studiów reklamowych pracuje na CorelDRAW, a materiały przyjmuje w PDF-ie lub w plikach CDR. Inkscape nie zapisuje do CDR. Jeśli drukarnia akceptuje PDF z profilem, który sama poda, Inkscape zwykle wystarczy — zwłaszcza do prostych prac: ulotki, wizytówki, naklejki, pliki do cięcia. Jeśli natomiast usłyszysz „proszę o CDR-a z kolorami Pantone i spadami”, to jest moment, w którym Inkscape się kończy i zaczyna się CorelDRAW, Illustrator albo Scribus. Warto dopytać drukarnię zanim zaczniesz projekt, a nie dzień przed terminem.

Uczciwie o wadach

Po pierwsze, wydajność na dużych dokumentach. Projekt sam się z tym mierzy: w wydaniu 1.3 renderowanie płótna stało się wielowątkowe i według notatek wydania daje na procesorach wielordzeniowych „2–4-krotne przyspieszenie” przy powiększaniu, przesuwaniu i przekształcaniu obiektów. Z drugiej strony notatki wydania 1.4 zawierają znany problem: prace przygotowawcze pod bibliotekę GTK 4 potrafią pogorszyć wydajność, szczególnie w Windows. Wydanie 1.4.4 przyspieszyło konkretne operacje — otwieranie okna warstw i obiektów przy wielu zaznaczonych elementach, edycję gradientów, powiększanie dokumentów z dużą liczbą ścieżek i wklejanie wielu obiektów z gradientami. Mimo to na mocno rozbudowanych rysunkach z filtrami nadal trzeba się liczyć z zadyszką.

Po drugie, próg wejścia. Interfejs jest gęsty, a logika pracy — ścieżki, węzły, grupy, warstwy, operacje logiczne — wymaga zrozumienia, zanim cokolwiek zacznie wychodzić. Osoby przesiadające się z CorelDRAW muszą przestawić nawyki i skróty klawiszowe. Dobra wiadomość: do programu dołączone są samouczki, a polska wersja tych samouczków istnieje i jest utrzymywana.

Po trzecie, macOS. Historia wydań dla Maka była wyboista i nadal nie jest całkiem gładka. Dziś projekt udostępnia zwykłe obrazy DMG osobno dla Apple Silicon i dla Intela, bez XQuartza. Ale notatki wydania 1.4.4 opisują realne ograniczenie: na macOS-ie rozszerzenia nie działają, jeśli Inkscape zostanie uruchomiony z wiersza poleceń, co dotyczy także części formatów importu i eksportu obsługiwanych przez rozszerzenia w Pythonie. To skutek uboczny zabezpieczenia dodanego w 1.4.3 do oficjalnych plików DMG. Dla użytkownika klikającego ikonę w Launchpadzie problem nie występuje, ale skrypty i automatyzacje trzeba przemyśleć.

Po czwarte, zgodność z Illustratorem. Inkscape otwiera pliki AI zapisane ze zgodnością PDF, ale pełnej wymiany projektów z Adobe (z efektami, siatkami gradientów i warstwami jeden do jednego) nie ma i nie będzie.

Którą wersję pobrać i co z 1.5

Aktualne stabilne wydanie to Inkscape 1.4.4 z 6 maja 2026 roku. To wydanie konserwacyjne: 20 poprawek awarii (w tym trzech, przez które program w ogóle się nie uruchamiał), ponad dwadzieścia innych poprawek, usprawnienia wydajności, nowa paleta kolorów oraz — po raz pierwszy — instalatory dla Windows na procesorach ARM. Zaktualizowano kilkadziesiąt tłumaczeń interfejsu i kilkanaście tłumaczeń dokumentacji.

Równolegle powstaje gałąź rozwojowa 1.5, w której zapowiedziano nowy system kolorów z obsługą DeviceCMYK i profili ICC, nowy silnik eksportu PDF (CapyPDF) oraz otwieranie plików w kartach jednego okna. Wersja 1.5 nie została jeszcze wydana — jeśli ktoś obiecuje Ci „Inkscape 1.5 z pełnym CMYK”, mówi o planach, nie o programie, który dziś zainstalujesz.

Dla Windows udostępniamy instalator EXE oraz pakiet MSI (przydatny przy wdrożeniach w firmie), dla macOS osobne obrazy DMG dla Apple Silicon i Intela, a dla Linuksa plik AppImage działający niezależnie od dystrybucji. Na oficjalnej stronie dostępne jest też archiwum 7z w wersji przenośnej. Projekt nie publikuje przy plikach sum kontrolnych SHA-256, dlatego ich nie podajemy — zamiast zmyślonych wartości wolimy brak.

Nasz werdykt

Inkscape to najpoważniejszy darmowy edytor wektorowy, jaki istnieje, i dla ogromnej części zastosowań jest po prostu wystarczający. Dla kogo: dla małych firm i jednoosobowych działalności robiących sobie logo i ulotki, dla osób przygotowujących pliki na ploter tnący, do grawerowania i cięcia laserem, dla webdeveloperów rysujących ikony SVG, dla nauczycieli, uczniów i studentów oraz dla każdego, kto nie chce płacić abonamentu za program używany raz w miesiącu. Dla kogo nie: dla studiów DTP pracujących z kolorami spotowymi i pełną separacją barw, dla osób, które muszą codziennie wymieniać pliki CDR lub AI z klientami, dla obrabiających zdjęcia oraz dla tych, którzy potrzebują płynnej pracy na bardzo rozbudowanych dokumentach.

Interfejs programu jest dostępny po polsku (polski jest jednym z języków utrzymywanych w projekcie, łącznie z plikiem językowym instalatora Windows i polskimi wersjami wbudowanych samouczków). Obszerny podręcznik użytkownika pozostaje jednak głównie anglojęzyczny — to realna niedogodność dla początkujących.

Więcej informacji: strona główna projektu, notatki wydania, notatki wydania 1.4.4 oraz strona o zarządzaniu barwą.